Kultura bezpieczeństwa żywności w realiach polskich przedsiębiorstw

Najbardziej aktualne definicje przedstawiłem poniżej.

Standard BRCGS Food Safety v.9. definiuje ją jako:

„Dominujące w zakładzie postawy, wartości i/lub przekonania związane ze znaczeniem bezpieczeństwa produktu i zaufaniem do systemów bezpieczeństwa produktów, procesów i procedur stosowanych przez zakład.”

Standard IFS Food Safety v.8 definiuje ją podobnie:

„Wspólne wartości, przekonania i normy, ktore wpływają na sposób myślenia i zachowania w zakresie bezpieczeństwa żywności w organizacji. Elementami kultury bezpieczeństwa żywności są te elementy zarządzania bezpieczeństwem żywności, ktore najwyższe kierownictwo firmy może wykorzystać do kształtowania kultury bezpieczeństwa żywności w firmie.”

W 2021 roku kultura bezpieczeństwa żywności znalazła swoje miejsce w wymaganiach prawnych na mocy Rozporządzenia Komisji (UE) 2021/382 z dnia 3 marca 2021r, które zmieniło Rozporządzenie (UE) Komisji 852/2004. Podejście komisji przerosło zdecydowanie wymagania standardów. Nie podano definicji, jednak opisano niezwykle szczegółowo w rozdziale XIa w jaki sposób podejść do tematu.

Ponadto wydano liczące wiele stron ZAWIADOMIENIE KOMISJI w sprawie wytycznych dotyczących wdrażania systemów zarządzania bezpieczeństwem żywności obejmujących dobre praktyki higieniczne i procedury oparte na zasadach HACCP, uwzględniając ułatwienia/elastyczność w zakresie wdrażania w niektórych przedsiębiorstwach spożywczych (2022/C 355/01) z 16.09.2022, w którym określono wytyczne m.in. w zakresie kultury bezpieczeństwa żywności.

Kultura Bezpieczeństwa Żywności w przepisach prawa UE

M. Cybulski. Opracowanie własne

Podejście do kultury bezpieczeństwa żywności

Jak wszystko w firmie – podejście do kultury bezpieczeństwa żywności zależy od… wielu czynników.

Czynnik zaangażowania tzw. najwyższego kierownictwa

Jakie są więc zadania tegoż kierownictwa?

Zadania zarządcze w budowaniu kultury bezpieczeństwa żywności

M. Cybulski. Opracowanie własne

Z powyższych cnót najważniejsze jest wzięcie odpowiedzialności za jakość i bezpieczeństwo oraz promocja zacbowań pozytywnych bo...

Chodzi też o komunikację, bez której nie da się zarządzać wiedzą. Przepływ informacji w firmie jest kolejnym bardzo ważnym czynnikiem budujących kulturę bezpieczeństwa.

Komunikacja i wiedza w zakresie bezpieczeństwa żywności

M. Cybulski. Opracowanie własne

Pułapka diagnozy stanu kultury bezpieczeństwa w firmie

Nie ma złych pytań… są tylko prawdziwe odpowiedzi.

Pamiętajmy, że jeśli diagnozujemy stan kultury bezpieczeństwa żywności w firmie musimy się liczyć z odpowiedziami, które mogą nas zaskoczyć.

Zamiast podsumowania

• Kultura bezpieczeństwa żywności nie powstaje sama z siebie — jest konsekwencją codziennych decyzji, priorytetów i zachowań najwyższego kierownictwa. To właśnie liderzy organizacji nadają ton całemu systemowi: pokazują, co jest naprawdę ważne, a co jedynie deklarowane. Gdy kierownictwo traktuje bezpieczeństwo żywności jako strategiczną wartość, a nie formalny obowiązek, tworzy fundament, na którym można budować trwałe i odpowiedzialne praktyki operacyjne.
• Najwyższe kierownictwo pełni rolę architekta kultury: definiuje kierunek, zapewnia zasoby, usuwa bariery i wzmacnia zachowania, które chronią konsumenta. Zaangażowanie powinno być widoczne nie tylko w dokumentach, ale przede wszystkim w codziennych decyzjach — w tym, jak reaguje na niezgodności, jak wspiera pracowników, jak komunikuje priorytety i jak konsekwentnie egzekwuje standardy. To właśnie ta konsekwencja buduje wiarygodność systemu.
• Silna kultura bezpieczeństwa żywności powstaje tam, gdzie liderzy są obecni, dostępni i autentyczni. Gdzie potrafią słuchać pracowników, doceniać ich czujność i traktować zgłaszanie problemów jako wartość, a nie kłopot. Gdzie decyzje biznesowe nie stoją w sprzeczności z zasadami bezpieczeństwa, lecz są z nimi spójne. Gdzie każdy pracownik — od operatora po dyrektora — rozumie, że jego działania mają realny wpływ na zdrowie konsumentów.
• W efekcie to najwyższe kierownictwo decyduje, czy system bezpieczeństwa żywności będzie żył i rozwijał się, czy pozostanie jedynie zbiorem procedur. Ich postawa tworzy kulturę, w której bezpieczeństwo żywności staje się naturalnym elementem codziennej pracy, a nie zadaniem „na audyt”. To właśnie dzięki liderom organizacja może przejść od zgodności formalnej do prawdziwej odpowiedzialności — a to różnica, którą widać w każdym procesie, każdej decyzji i każdym produkcie opuszczającym zakład.

Nadchodzą zmiany w standardzie ISO 9001:2026. Jedną z ważnych zmian jest wprowadzenie pojęcia kultury jakości zarówno w obszarze przywództwa i zaangażowania jak i świadomości. Zapraszam wkrótce do kolejnego artykułu, w którym przedstawię jak można podejść do tego tematu.

---

Powrót do spisu artykułów