Zarządzanie
czerwiec 2026
Choć tasiemiec jest organizmem pasożytniczym, jego cechy mogą być inspirującą metaforą dla menedżera. W tym przypadku nie chodzi jednak o podziwianie jego przystosowań, lecz o uważne przyjrzenie się temu, jak podobne zjawiska mogą pojawiać się w zespole czy organizacji – i jak lider powinien na nie reagować.
Tasiemiec żyje kosztem gospodarza, nie dostarczając nic w zamian. W zespole taki mechanizm może przejawiać się w postaci osób lub procesów, które nie wnoszą wartości, a obciążają innych. Rolą menedżera jest wczesne uważna obserwacja i wykrywanie przypadków spadku efektywności, powtarzających się konfliktów, nierównomiernego rozłożenia pracy itp. Kluczowe jest tutaj szybkie działanie, zanim „pasożytnicze” zachowania osłabią organizację.
Jeśli natomiast mamy do czynienia z procesem, który nie przynosi korzyści, to tym bardziej warto podjąć skuteczne działania. W tym przypadku znów pomocne są wymagania standardów dotyczących systemowego podejścia do zarządzania. Rzetelne ustalenie wejść i wyjść dla poszczególnych procesów, jasne powiązanie kolejnych procesów ze wskazaniem danych wejściowych i wyjściowych pomiędzy nimi to pierwszy krok do wskazania tych, którzy nie są przydatni. Jeżeli zidentyfikowany proces nie wnosi nic do pozostałych i nie jest niezbędny z punktu widzenia zewnętrznych wymagań, to konieczna jest rewizja jego funkcji i przeznaczenia. A to również optymalizacja.
Tasiemiec potrafi długo przetrwać i skutecznie dostosować się do trudnych warunków. Podobnie destrukcyjne postawy w zespole i działania w procesach mogą być trwałe i trudne do usunięcia. Dlatego menedżer musi być konsekwentny – nie ignorować problemów, ale je diagnozować i podejmować konkretne decyzje. Elastyczność w dostosowaniu metod zarządzania jest ważna, ale jeszcze ważniejsza jest determinacja w eliminowaniu zachowań, które podkopują zdrowie całego zespołu i organizacji.
To, co jest najbardziej destrukcyjne w pracy zespołu, to poczucie niesprawiedliwego traktowania. W standardach dotyczących zarządzania nie bez powodu podkreślona jest rola kierownictwa we wspieraniu osób zarządzających kluczowymi obszarami w firmie, istotnymi dla jakości, wpływu na środowisko, BHP, wynik energetyczny. A wsparcie to również wspólne znalezienie rozwiązania w przypadku problemów. Jednym z rozwiązań może być ustalenie oceny wyników zespołu powiązanej z wynikami poszczególnych osób w zespole. Konsekwentne i sprawiedliwe rozliczanie z wykonanych zadań, prezentowanie wyników przy omawianiu poszczególnych etapów realizacji projektów, pozwoli na zidentyfikowanie tych, którzy wyłącznie korzystają z pracy innych.
Tasiemiec produkuje ogromną liczbę segmentów i jaj, co zapewnia przetrwanie jego gatunkowi. Podobnie w zespole negatywne postawy czy złe praktyki mogą łatwo się powielać i przenosić na inne zespoły czy procesy – jeśli menedżer nie zareaguje. Dlatego tak istotne jest, by lider nie tylko usuwał źródło problemu, ale też proaktywnie przeciwdziałał jego „rozmnażaniu” – poprzez jasne zasady, otwartą komunikację i wzmacnianie pozytywnych wzorców.
Budowanie świadomości i zaangażowania w naturalny sposób przeciwdziała istnieniu pasożytów. Jednak nie można zapominać, że podstawą do nich są zasady postepowania, dobre praktyki, kultura organizacji ukierunkowana na przyjmowanie i utrzymanie dobrych praktyk w każdym istotnym dla firmy zakresie. Aby zachować zdrowe zasady działania najlepiej zapobiegać destrukcyjnym zjawiskom. Często niedoceniane procedury postepowania, wraz z zasadami raportowania wyników to właśnie jeden z kluczy do sukcesu. Aby zadziałał, konieczne jest analizowanie uzyskiwanych wyników i wyciąganie wniosków przekształcanych w działania.
Warto również pamiętać, że wiedza o tym, jakie cele stawiane są przed zespołem, jaki jest udział pracy zespołu w budowaniu wartości i pozycji firmy wzmacnia poczucie sprawczości i kontroli własnych działań. A wtedy brakuje przestrzeni i przyjaznego środowiska dla pasożytów.
Rola menedżera w zarządzaniu zespołem to nie tylko wspieranie i rozwijanie ludzi, lecz także dbanie o to, by organizacja nie była osłabiana przez „tasiemce”: procesy, zachowania czy postawy działające pasożytniczo.
Natomiast zasady funkcjonowania pasożytów w przyrodzie oraz metody ochrony przed nimi to lekcja dla menedżera, pokazująca znaczenie prewencyjnych rozwiązań zawartych w standaryzacji działań. Planowanie procesów, kolejnych kroków w postępowaniu, dobór mierników zarówno dla całych zadań jak i dla kluczowych czynności to podstawa do diagnozy. Przejrzyste i zrozumiałe procedury postępowania wraz z komunikowaniem znaczenia ich przestrzegania to zagwarantowanie zdrowego funkcjonowania i możliwość zauważenia każdego niepożądanego odstępstwa. Cel działania, zrozumiany i zaakceptowany przez zespół to zaangażowanie i podstawa współpracy w zespole.
Skuteczny lider dba o zdrowie, odporność i rozwój organizacji:
Magdalena Gawarecka, Dariusz J. Łotysz
MSG Vexillo Systemy Zarządzania
Masz pytania, chcesz się podzielić swoją opinią? Zapraszam do kontaktu.
magda@isoztego.pl
Qui non próficit, déficit!
Wspieram ludzi i organizacje w znajdywaniu odpowiedzi na pytanie: "Co zrobić, żeby swoje zrobić, zarobić i się nie narobić.”
Znajdziesz mnie na Linkedin.com