Czego menedżer może nauczyć się od kruka?

Jednak każda moneta ma dwie strony - tam, gdzie jest siła, są też pułapki. Przyjrzyjmy się zatem sześciu cechom kruka – trzem, które inspirują i trzem, które powinny dać do myślenia każdemu menedżerowi.

Mocne strony kruka

Inteligencja i zdolność rozwiązywania problemów

Kruki należą do najinteligentniejszych ptaków na świecie. Potrafią używać narzędzi, planować działania i wykorzystywać wcześniejsze doświadczenia, aby rozwiązywać problemy.

Lekcja dla menedżera:

Nie chodzi tylko o wiedzę – chodzi o umiejętność jej użycia.

W organizacji warto rozwijać:

• myślenie a nie tylko procedury,
• uczenie ludzi samodzielnego rozwiązywania problemów,
• przestrzeń na eksperymenty.

Zespół, który myśli, jest bardziej wartościowy niż zespół, który tylko wykonuje polecenia.

W zarządzaniu bardzo często nie doceniamy możliwości, które są dostępne pod ręką. Ile razy słyszymy: gdyby były fundusze na najnowsze rozwiązania, to pokazalibyśmy na co nas stać! Czy na pewno?

Problemów z reguły nie trzeba specjalnie szukać, znajdują się same. Inaczej jest trochę z rozwiązaniami. Tu jednak przykład kruka jest ciekawą inspiracją: wiedza i narzędzie, które mamy, mogą mieć różne zastosowanie, w zależności od potrzeb. Jeżeli np. w zarządzaniu jakością sprawdzają się rozwiązania dotyczące rozwiązywania problemów, można pomyśleć, jak wykorzystać je do innych obszarów. Raport 8D może mieć zastosowanie również przy niezgodnościach związanych z postępowaniem z odpadami, bezpieczeństwem, ochrona informacji.

Jeżeli nauczymy zespół szukać rozwiązań zamiast wymówek – okaże się, że mamy wystarczające środki na rozwiązanie większości trudnych sytuacji.

Niezwykła zdolność adaptacji

Kruki potrafią żyć w bardzo różnych środowiskach – od dzikich lasów po obrzeża miast. Są wszystkożerne i wykorzystują niemal każde dostępne źródło pożywienia.

Lekcja dla menedżera:

Świat się zmienia a zatem i organizacja też musi się zmieniać.

Adaptacyjność codziennych pracy oznacza:

• gotowość do zmiany strategii,
• elastyczność w działaniu,
• umiejętność wykorzystania nowych okazji.

Firmy, które nie potrafią się dostosować, znikają. Te, które potrafią – rosną. Można oczywiście stale robić to samo w taki sam sposób. Wyobraźmy sobie na przykład, że zawsze podróżujemy na piechotę. Tak podróżowali nasi przodkowie, to też tak będziemy. Jednak szybko okaże się, że i warunki dla podróżnych są inne, i możliwości znacznie mogą ułatwić podróże. Podobnie w prowadzeniu biznesu. Ważne są takie elementy jak misja, wizja i strategia, nie można jednak trzymać się ich zbyt kurczowo. Dziś nie jesteśmy w stanie przewidzieć, jak będzie wyglądał świat biznesu za kilka lub kilkanaście lat. Dostosowanie do aktualnych warunków to zarówno przygotowanie odpowiedzi na pojawiające się zagrożenia jak i wykorzystanie nowych możliwości.

Współpraca i komunikacja

Mimo, że często kruki widzimy pojedynczo, to mają rozwinięte zachowania społeczne. Potrafią współpracować przy zdobywaniu pożywienia, ostrzegać się nawzajem i budować trwałe relacje.

Lekcja dla menedżera:

Inteligencja indywidualna to za mało. Liczy się współpraca.

Zespół działa najlepiej, gdy:

• ludzie dzielą się informacjami,
• reagują na sygnały od innych,
• wspólnie rozwiązują problemy.

Nie chodzi o to by w zespole wygrywanał „najlepszy pojedynczy pracownik” ale wygrywał cały zespół. Zwłaszcza, że sukces jednostki okupiony pracą całego zespołu najczęściej prowadzi do frustracji. Jeżeli zespół ma jednego faworyta, a pozostali poczują się niedoceniani, to raczej prędzej niż później pojawią się problemy. Jeszcze trudniej jest, jeśli jedynym możliwym faworytem jest lider zespołu.

Natomiast współpraca i korzystanie z różnych umiejętności i informacji, „przynoszonych” przez poszczególnych członków zespołu to prosta droga do unikania zagrożeń, wykorzystania możliwości i spojrzenia na każde zagadnienie z różnych punktów widzenia. A to już brzmi jak plan na sukces.

Trzy trudniejsze strony kruka – i ważne ostrzeżenia

Oportunizm i działanie „dla własnej korzyści”

Kruki są oportunistyczne – korzystają z każdej dostępnej okazji, często kosztem innych zwierząt. Jedzą padlinę, wykorzystują odpady i potrafią „podkraść” pożywienie.

Ostrzeżenie dla menedżera:

Jeśli w organizacji liczy się tylko wynik, pojawi się oportunizm.

Ludzie zaczną:

• działać „pod siebie”,
• unikać odpowiedzialności,
• skupiać się na szybkim zysku zamiast długofalowej wartości.

Potrzebne są jasne i jednoznaczne zasady gry – nie tylko cele.

Warto zwrócić uwagę na tendencję do zamykania się zgranych zespołów na współpracę z innymi… zespołami. To buduje w firmie niezdrową rywalizację i brak współpracy. Bardzo jasno odkrywa taki stan wprowadzenie zasad podejścia procesowego. Wtedy okazuje się, że dotrzymanie za wszelką cenę wyników w jednym obszarze może negatywnie wpłynąć na wynik dla całości. Na przykład: przyjęcie wielu niestandardowych zamówień od klientów prezentuje się świetnie w wynikach sprzedaży, jednak po analizie terminów produkcyjnych i jakości już nie wygląda to tak ciekawie. A jeśli dołożymy do tego aspekty środowiskowe, zużycie energii i stres pracowników odpowiedzialnych za produkcję, to ostateczne

Silna terytorialność i zamknięte pary

Kruki często tworzą trwałe pary i bronią swojego terytorium. W praktyce oznacza to ograniczoną otwartość na „obcych”.

Ostrzeżenie dla menedżera:

W organizacji może to przybrać formę zamkniętych „układów”:

• małe grupy trzymające się razem,
• brak przepływu informacji,
• wykluczanie nowych osób.

Zespół przestaje być zespołem – zaczyna być zbiorem podgrup. Warto pamiętać o tym, że najlepiej funkcjonujemy w sprawdzonych relacjach. Daje to poczucie bezpieczeństwa, stabilizację. Jednak zbyt duże przywiązanie do stałej grupy osób może być też problemem. Dlatego warto regularnie dbać o budowanie relacji w całym zespole, aby nie pojawiały się wewnątrz zamknięte grupy. Innym zagadnieniem jest nowy w zespole. To zawsze wprowadza trochę niepokoju i wymusza zmiany. Rolą menedżera jest takie kierowanie zespołem, aby wprowadzenie nowej osoby było rzeczywistą integracją, a nie tylko krótką prezentacją obu stron.

Skłonność do chaosu w większych grupach

Poza sezonem lęgowym kruki potrafią tworzyć większe grupy, gdzie pojawia się konkurencja o zasoby i mniej stabilna struktura.

Ostrzeżenie dla menedżera:

Bez jasnych zasad nawet inteligentni ludzie wchodzą w chaos.

W firmie objawia się to:

• brakiem priorytetów,
• walką o zasoby,
• konfliktem między zespołami.

Struktura i zasady nie ograniczają – one mają porządkować. Można powiedzieć, że zasady czasem tworzą się samoczynnie. Jednak wtedy będą odzwierciedlały różne priorytety i kierunki działania, zależnie od osobistych celów twórcy zasad. Jeśli do tego dołożymy rywalizację w zespole i chaotyczne podejście do rozwiązywania problemów, to niezależnie od posiadanych zasobów trudno będzie cokolwiek osiągnąć. Oczywiście, zasady mogą być elastyczne w pewnym zakresie. Mogą, a nawet powinny zmieniać się jeśli jest taka konieczność. Jednak nie może to być przypadkowa decyzja, bez uwzględnienia celów ważnych dla całej firmy.

Co z tego wynika dla lidera?

Kruk jest świetnym przypomnieniem, że sama inteligencja nie wystarczy. Istotne jest to, jak ją wykorzystasz – i w jakim środowisku.

Dla menedżera oznacza to:

Warto rozwijać:

• myślenie i samodzielność,
• zdolność adaptacji,
• współpracę w zespole.

Warto pilnować:

• zasad i etyki działania,
• otwartości między ludźmi,
• jasnej struktury pracy.

Bowiem organizacja może być pełna „kruków” – inteligentnych, sprytnych i skutecznych. Pytanie tylko, czy będą działać razem… czy każdy w swoją stronę. Im więcej mądrych i inteligentnych osób w zespole, tym większe wyzwanie dla menedżera. Jednak przekonanie takiego zespołu do wspólnego działania, wypracowanie jasnych i konkretnych zasad współpracy to dobry kierunek, dający bezpieczne warunki działania w każdej sytuacji. Taki zespół rozwiąże każdy problem i wykorzysta każda szansę.

Magdalena Gawarecka, Dariusz J. Łotysz

---

Powrót do spisu tematów cyklu